Hoe zit het met suiker? Een spoedcursus...

14 November, 2019

Wanneer het gaat over gezond eten of over het behouden van een gezond gewicht dan wordt suiker daar zo zoetjes aan altijd wel bij betrokken. Maar betekent dat dan dat suiker per definitie ongezond is en dat je er niets meer van moet eten? Of kan een appel weer wel omdat daar dan natuurlijke suikers in zitten? We duiken er graag eens wat dieper op in…


Wat is suiker en wat doet het?

Suiker is een koolhydraat die van nature voorkomt in heel veel voedingsmiddelen, zoals groente, fruit en zuivel. Vanwege de zoete smaak wordt suiker ook volop aan producten toegevoegd: in tegenstelling tot natuurlijke suikers praten we dan over geraffineerde suikers, die in een fabriek uit (voornamelijk) suikerbiet worden gehaald. In diverse bewerkte producten kent suiker schuilnamen als maltose, fructose of dextrose. Ongeacht welke naam het krijgt of in welk product het zit (of het nu een banaan is of een snoepje), je lichaam verwerkt suiker op dezelfde manier: het wordt omgezet in bloedsuiker en levert energie aan het lichaam.

photo-1515007917921-cad9bf0e2e87


En wat is dan suikerziekte?

Bij de omzetting van suiker in bloedsuiker maakt de alvleesklier insuline aan, waarbij onze cellen het teken krijgen dat ze zich moeten openen om die energie te verbranden. Bij mensen met diabetes type 1 werkt de alvleesklier niet: zij moeten dagelijks insuline toegediend krijgen. Deze ziekte is niet te vermijden en van de oorzaak weten we weinig; mogelijk spelen virussen, voeding en erfelijkheid een rol. Bij mensen met diabetes type 2 reageert het lichaam niet meer goed op insuline. Bij deze vorm van suikerziekte speelt zowel erfelijkheid als de levensstijl (voldoende bewegen, niet roken en gezond eten) een rol.


Terug naar de suiker: is het ongezond?

Suiker is geen gif, zoals het soms wel wordt neergezet. Maar omdat we het zo lekker vinden (dat heeft de natuur zo voor ons bepaald) en omdat het in allerlei producten verstopt zit, eten we er gemiddeld te veel van. Ons lichaam gebruikt al die energie meestal niet en slaat het als vet op in ons lichaam. En als dat continu gebeurt, leidt dat tot overgewicht. Daarnaast kan te veel suiker zorgen voor tandbederf, overbelasting van de alvleesklier en darmproblemen.

Suiker in fruit


Wat is het advies?

Suiker is dus een koolhydraat en daar zijn verschillende typen van: Snelle koolhydraten geven ons lichaam direct energie, terwijl er weinig te verteren is. Je hebt dan snel weer zin om meer te eten. Voorbeelden zijn frisdrank, honing, snoep en witte granen. De langzame koolhydraten – in groenten, fruit en volkoren producten - geven juist geleidelijk energie af en zorgen lang voor een vol gevoel. Die producten bevatten ook vezels, vitamines en mineralen. Haal je energie bij voorkeur uit een variatie van deze voedingsmiddelen, zoals ook het Voedingscentrum aanbeveelt.

Pas op met alle bewerkte producten, want ook in veel kant- en klaar maaltijden, soepen en sauzen zitten toegevoegde suikers. Als je zelf kookt met verse producten, weet je wat je binnen krijgt. (Als je overigens benieuwd bent naar hoeveel suiker er in verschillende producten zit, check dan eens de website van het Diabetesfonds).


Ja maar…. het is zo lekker!

Klopt, vinden wij ook. Een keertje genieten van iets zoets is ook helemaal niet erg. Het probleem zit hem in de gewoonte van té veel suiker, waar onze smaak inmiddels erg aan gewend is. Het goede nieuws: je kan ook weer ontwennen. Want door minder suiker te eten, krijg je er ook minder behoefte aan. Gebruik geleidelijk aan steeds minder suiker in je koffie of thee of snoep wat minder. Sommigen zweren bij een ’suikervrije Challenge’, waarin ze een langere periode toegevoegde suikers helemaal vermijden. Het zal je verbazen hoeveel producten je daarna ‘te zoet’ zal vinden. Dan is een lekker rijpe banaan of mango al snoep genoeg. Het proberen waard toch?